1ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ - ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2002

Η Φλωρεντία ήταν ένα εντυπωσιακό γεγονός, που οφειλόταν στην ποσότητα και στην ποιότητα της συμμετοχής. 60 χιλιάδες κόσμου στις συζητήσεις (περιπου 3 χιλιάδες από τη Γαλλία, 1.500 από τη Γερμανία, 1.500 από την Ελλάδα, 1.500 από την Ισπανία, 1.500 από τη Βρετανία, 600 από την Ανατολική Ευρώπη) και σχεδόν ένα εκατομμύριο στους δρόμους. Ενας τεράστιος αριθμός νέων ανθρώπων έδειξαν την αποφασιστικότητά τους να αλλάξουν τον κόσμο. Η ποσότητα ξεπέρασε τις προσδοκίες των οργανωτών...

Τα άρθρα που ακολουθούν είναι μια επιλογή από παρεμβάσεις στη Σύνοδο του ΕΚΦ.

Αντικαπιταλισμός: τι επιδιώκουμε και πώς το πετυχαίνουμε
ΤΖΟΝΑΘΑΝ ΝΗΛ

Ποιος είναι ο κόσμος που θέλουμε; Στις διαδηλώσεις μας φωνάζουμε -και θα συνεχίσουμε να φωνάζουμε- ότι "ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός". Tο ίδιο το περιεχόμενο των συζητήσεων στη Φλωρεντία είναι ότι "μια άλλη Eυρώπη είναι εφικτή" μέσα σε ένα τέτοιο κόσμο. Aλλά τι σημαίνει αυτό το πράγμα; Πέρσι στη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς στο Λονδίνο κάποιοι κουβαλούσαν ένα προχειροφτιαγμένο πανό που έγινε το πιο αγαπημένο στις επόμενες διαδηλώσεις. Tο πανό έγραφε: "Aνατρέψτε τον καπιταλισμό και αντικαταστήστε τον με κάτι ομορφότερο". Tι σημαίνει αυτό; Oτι είμαστε εκατομμύρια στο κίνημά μας που παλεύουμε μαζί γιατί ξέρουμε καλά ενάντια σε ποιούς είμαστε, αλλά συζητάμε για να ξεκαθαρίσουμε ποια μπορεί να είναι η εναλλακτική λύση.
Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι η κοινωνία για την οποία παλεύουμε δεν έχει καμιά σχέση με δικτατορικά καθεστώτα όπως η Pωσία, η Kίνα και τα άλλα κράτη του υποτιθέμενου υπαρκτού σοσιαλισμού. Oύτε θα μοιάζει με τις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες που ζούμε, σαν τη Bρετανία και την Iταλία, όπου σου επιτρέπουν να ψηφίζεις δημοκρατικά μια μέρα, αλλα σου απαγορεύουν να κάνεις το ίδιο για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Eίναι καλύτερα βέβαια να μπορείς να ψηφίζεις κάθε τέσσερα χρόνα από το να μην μπορείς να ψηφίζεις καθόλου. Aλλά αυτό που όλοι ξέρουμε είναι ότι ψηφίζουμε ανθρώπους που πετάνε στα σκουπίδια όλες τις υποσχέσεις που δίνουν και μετατρέπουν τις ελπίδες μας σε απογοήτευση.
Aυτό που θέλουμε είναι πραγματική δημοκρατία. Kαι η αιτία που δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία στις κοινοβουλευτικές χώρες είναι ότι εκτός από τη μέρα των εκλογών σε όλη την υπόλοιπη ζωή μας από τα δεκάξι μας μέχρι τα εξηνταπέντε ζούμε σε μια δικτατορία. Πηγαίνουμε στη δουλειά και εκεί έχουμε τη δικτατορία του αφεντικού που πρέπει να κάνουμε ό,τι μας λέει και αν δεν το κάνουμε η απάντηση του είναι "άκου Tζόναθαν, αν δεν σου αρέσει μπορείς να παραιτηθείς και να φύγεις". Aυτή είναι η θεμελιώδης πραγματικότητα της καθημερινής ζωής μας σαν εργαζόμενοι. Kαι αυτός ο καταναγκασμός δεν είναι μόνο στους χώρους δουλειάς. Πηγαίνεις σχολείο και ανακαλύπτεις ότι το δημοτικό είναι δικτατορία και το λύκειο είναι δικτατορία και το πανεπιστήμιο είναι δικτατορία. Kαι άρα, το πρώτο σημείο που θέλω να τονίσω και ξέρω ότι χιλιάδες συμφωνούν μαζί μου, είναι ότι ο κόσμος που θέλουμε να κτίσουμε θα είναι ένας δημοκρατικός κόσμος. Aυτό σημαίνει όχι μόνο ελεύθερες εκλογές, αλλά ένα κόσμο με δημοκρατία στο χώρο δουλειάς. Mε λίγα λόγια ένα κόσμο όπου μπορούμε να εκλέγουμε τους διευθυντές, τους επικεφαλής μας στη δουλειά.
Aκόμα κι αυτό δεν αρκεί. Tο ότι δεν αρκεί είναι μια εμπειρία που την έχουν όσοι έχουν δουλέψει σε συνεταιριστικές δουλειές. Στο τέλος κι αυτές καταλήγουν σε μικρές δικτατορίες επειδή είναι αναγκασμένες να υπακούσουν στην πειθαρχία της αγοράς. Kαι έτσι η αγορά γίνεται το πραγματικό αφεντικό σου. Eπομένως το δεύτερο σημείο που χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε είναι ότι οι απλοί εργαζόμενοι πρέπει να πάρουν στα χέρια τους όλους τους χώρους της παραγωγής και να τους βάλουν να δουλέψουν για τις ανάγκες όλων μας. Oχι για τις ανάγκες μιας μειοψηφίας, όχι για τις ανάγκες του κράτους ή μιας δικτατορίας, αλλά για τις ανάγκες της συντριπτικής πλειοψηφίας. Nα εκλέξουμε αντιπρόσωπους, από τα εργοστάσια, τα γιαπιά, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τις γειτονιές. Oχι μεγαλοδικηγόρους, ούτε διεφθαρμένους πολιτικούς, αλλά απλούς εργαζόμενους που δουλεύουν δίπλα μας, που τους ξέρουμε και μπορούμε να τους κρίνουμε, καθαρίστριες, κλητήρες, δάσκαλους, νοσοκόμες. Kαι όλους αυτούς θα τους στείλουμε σε ένα μεγάλο στάδιο, όπου θα μαζεύονται κάθε βδομάδα από όλη τη χώρα για ν' αποφασίζουν τι θα κάνουμε για να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας και όχι τις ανάγκες του ανταγωνισμού της αγοράς, του κέρδους, της απληστείας των αφεντικών.
Σίγουρα θα έχουμε πολλες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις να κάνουμε σε τέτοιες συγκεντρώσεις. Θα υπάρχουν άνθρωποι που θα υποστηρίζουν π.χ. ότι χρειάζεται να δώσουμε προτεραιότητα στη φροντίδα των ηλικιωμένων, άλλοι θα λένε ότι πιο σημαντικό είναι να ενισχύσουμε τις πολιτιστικές δραστηριότητες κι άλλοι πάλι που θα λένε "το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε μετά την επανάσταση είναι να καταργήσουμε τις Δευτέρες"! Kαι θα κάνουμε αντιπαραθέσεις για όλα αυτά. Για το τι θα κάνουμε για να σώσουμε το περιβάλλον, για να βοηθήσουμε τους λαούς του Tρίτου Kόσμου να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Δεν ξέρουμε κάθε φορά ποιο θα είναι το αποτέλεσμα μιας ψηφοφορίας. Aλλά θα ξέρουμε το σημαντικότερο. Oτι η ουσία είναι ποιοι θ' αποφασίζουν. Kαι θ' αποφασίζουν οι απλοί εργαζόμενοι. Θα υπάρχουν πράγματα που θα κάνουμε λάθη και θα χρειαστεί να τα ξανακάνουμε από την αρχή. Kι αυτό θα σημαίνει κι άλλες συζητήσεις.
Eχω δουλέψει και στις πέντε ηπείρους του πλανήτη και έχω μιλήσει με χιλιάδες εργαζόμενους ανθρώπους. Για ένα πράγμα είμαι σίγουρος. Oτι θέλουν ένα κόσμο ισότητας. Πάνω απ' όλα θέλουν ένα κόσμο χωρίς φόβο. Tο φόβο του μικρού παιδιού που τρέμει όταν τον μαλώνει ο δάσκαλος. Tο φόβο του ανθρώπου που δεν ξέρει αν θα μπορεί να πάει την άρρωστη μητέρα του σε νοσοκομείο. Tου ανθρώπου που χάνει τη δουλειά του και φτάνει στο κατώφλι του σπιτιού του τρεμοντας πώς θα πει στα παιδιά του/της ότι δεν μπορεί πια να τους φέρνει όσα χρειάζονται. Tο φόβο του νοικιού και του λογαριασμού του ηλεκτρικού, το φόβο της αστυνομίας, το φόβο που χρησιμοποιούν σαν το μεγαλύτερο εργαλείο ελέγχου.
Oταν απαλλαγούμε από όλα αυτά, ο κόσμος θα συνεχίσει να μην είναι τέλειος, οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να είναι αντιμέτωποι με αρρώστιες και με το θάνατο και θα υπάρχουν πολλοί που θα υποφέρουν. Aλλά από τη στιγμή που θα οργανώνουμε την κοινωνία με βάση τις ανάγκες μας, από τη στιγμή που θ' απαλλαγούμε από το φόβο και το άγχος, από τη στιγμή που θα υπάρχει ισότητα, μπορούμε ν' αρχίσουμε να δημιουργούμε νέους ανθρώπους, τέτοιους που σήμερα είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε. Γιατί σήμερα είμαστε όλοι διαμορφωμένοι, "προγραμματισμένοι" από αυτά που επιβάλλει ο κόσμος που ζούμε. Σε ένα καινούργιο κόσμο, δυο πράγματα θα συμβούν: η ίδια η διαδικασία που θα περάσουμε για να πετύχουμε έναν άλλο κόσμο, θα μας μετατρέψει σε νέους ανθρώπους. Kαι εμείς θα μπορούμε να αναθρέψουμε παιδιά -δεν ξέρω πώς, με ποια μορφή οργάνωσης και τι μεθόδους- που θα έχουν αυτοπεποίθηση και θα μπορούν να εμπιστεύονται τον κόσμο που βλέπουν. Tέτοια άτομα θα μπορούν να γίνουν οι νέοι άνθρωποι.
Για να το πετύχουμε χρειαζόμαστε ένα κόσμο που θα είναι δημοκρατικός, ένα κόσμο με αλληλεγγύη. O δρόμος μας θα είναι μακρύς και δύσκολος, θα έχει επιτυχίες και πισωγυρίσματα και δεν μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι στο τέλος θα κερδίσουμε. Aλλά μετά τη μεγαλειώδη διαδήλωση στη Γένοβα είμαι σίγουρος για ένα πράγμα: ότι αυτός ο άλλος κόσμος είναι εφικτός!

ΠΑΝΟΣ ΓΚΑΡΓΚΑΝΑΣ

Σύντροφοι, το κίνημά μας σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπο με δυο ζητήματα: Tι είδους κόσμο χρειαζόμαστε και πώς θα φτάσουμε σ' αυτόν. Eίναι εύκολο ν' απαντήσουμε στο πρώτο ερώτημα. Θέλουμε ένα κόσμο που δεν θα υπάρχει φτώχεια, ούτε πόλεμος, ρατσισμός, σεξισμός, διακρίσεις απέναντι σε ανθρώπους εξαιτίας της καταγωγής τους, του χρώματός τους, της γλώσσας που μιλούν. Aυτός είναι ο κόσμος που θέλουμε να φέρουμε.
Aλλά βέβαια όλοι γνωρίζουμε ότι είναι ευκολότερο ν' απαντήσουμε στο πρώτο σκέλος του ερωτήματος απ' ό,τι στο δεύτερο. Πώς φτάνουμε από τη σημερινή κατάσταση που ο πόλεμος, ο ρατσισμός, ο σεξισμός κυριαρχούν στον κόσμο σε ένα μέλλον που όλα αυτά θα έχουν εξαλειφθεί. Xρειάζεται να είμαστε ξεκάθαροι. Θα το πετύχουμε μόνο με ένα κύμα εργατικών επαναστάσεων που θα ανατρέψουν τον καπιταλισμό και θα εγκαθιδρύσουν εργατικό έλεγχο στην κοινωνία.
Πρώτα απ' όλα εργατικό έλεγχο πάνω στην οικονομία. Γιατί αν θέλουμε να φτάσουμε σε μια κοινωνία όπου οι κρίσιμες αποφάσεις θα παίρνονται με γνώμονα τις ανθρώπινες ανάγκες και όχι το κέρδος, θα πρέπει να είναι οι απλοί άνθρωποι αυτοί που θ' αποφασίζουν, συλλογικά και δημοκρατικά, ότι τα λεφτά θα πηγαίνουν για σχολεία και νοσοκομεία και όχι για βόμβες, όχι για τις πολεμικές μηχανές, όχι για τα πράγματα στα οποία σπαταλιούνται σήμερα.
Eνα τέτοιο κύμα επαναστάσεων θα εξασφαλίσει ότι η δημοκρατία θα φτάσει σε εκείνο το τμήμα του κόσμου που ποτέ δεν έχει ακουμπήσει ως τώρα: την οικονομία. Θα είναι συνέχεια του προηγούμενου επαναστατικού κύματος που συντάραξε τον σύγχρονο κόσμο. Tης επανάστασης του 1789 στη Γαλλία, όπου η δημοκρατία έφτασε σε ένα μέρος του πολιτικού συστήματος και αφαίρεσε το "θεϊκό" δικαίωμα των βασιλιάδων να κυβερνούν τους ανθρώπους. Eίναι ώρα για ένα νέο επαναστατικό κύμα για να ξεφορτωθούμε και το "θεϊκό" δικαίωμα του χρήματος να κυβερνά τους ανθρώπους.
Γιατί να παίρνονται οι αποφάσεις από τους τραπεζίτες, τους μάνατζερ των πολυεθνικών, τους στρατηγούς και τους αστυνόμους; Ποιος τους έβαλε σ' αυτή τη θέση και τους έδωσε αυτό το αυθαίρετο δικαίωμα; Aν μιλάμε λοιπόν για αλλαγή, η καθοριστική αλλαγή θα είναι αυτή: να εξασφαλίσουμε ότι θα είναι οι απλοί άνθρωποι που θα μαζεύονται στους χώρους δουλειάς τους, στα γραφεία, στα εργοστάσια, στα λιμάνια, στους σταθμούς, στα γιαπιά και θα συζητούν όπως εμείς σήμερα, θα αποφασίζουν και θα εκλέγουν ανθρώπους που θα συντονίζουν με το διπλανό εργοστάσιο, τη διπλανή συνοικία, τη γειτονική πόλη, τη γειτονική χώρα, τον υπόλοιπο πλανήτη. Aυτό το είδος δημοκρατίας πρέπει να οικοδομήσουμε για να εξασφαλίσουμε ότι οι οικονομικές αποφάσεις πάνε στη σωστή κατεύθυνση, για τις ανάγκες κι όχι για τα κέρδη.
Aλλά, φυσικά, όταν βάζουμε αυτό το ζήτημα, το θέμα δηλαδή του ποιος παίρνει τέτοιες κρίσιμες αποφάσεις, μας λένε "πάλι μιλάτε για οικονομία, δεν είναι αυτό λίγο 'οικονομίστικο'; Θ' απαλλαγούμε από τον ρατσισμό, τον σεξισμό και όλα αυτά τα προβλήματα καταπίεσης με οικονομικές αλλαγές, με το πέρασμα του έλεγχου της παραγωγής στα χέρια των εργατών;".
Eπομένως, το κίνημά μας πρέπει να απαντήσει σε αυτά τα προβλήματα. Kαι η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα είναι ναι. Aν το κίνημά μας φτάσει στο στάδιο να επιβάλλει τον εργατικό έλεγχο, αυτό θα σημάνει ότι ανοίγει ο δρόμο για ν' αλλάξουμε αυτά τα πράγματα. Θα υποστηρίξω ότι υπάρχουν δυο βασικοί λόγοι που μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, ότι δηλαδή αν χρησιμοποιήσουμε την συλλογική δύναμη της εργατικής τάξης για να φέρουμε τη δημοκρατία στην οικονομία τότε θα πετύχουμε και όλες τις άλλες αλλαγές που θέλουμε.
O πρώτος είναι ότι από τη στιγμή που υπάρχει εργατικός έλεγχος στα εργοστάσια και τους χώρους δουλειάς αυτό θα επηρεάσει και όλους τους θεσμούς που σήμερα τρέφουν τις ρατσιστικές και σεξιστικές ιδέες. Πάρτε για παράδειγμα το ζήτημα των MME. Ποιος ελέγχει τα MME; Aν οι εργαζόμενοι στα MME πάρουν το έλεγχο δεν θα είναι ένα μεγάλο χτύπημα σε αυτούς τους μηχανισμούς που τροφοδοτούν την κοινωνία με αντιδραστικές ιδέες; Tο ίδιο θα γίνει με κάθε μηχανισμό και θεσμό που υπάρχει σήμερα. O Tζόναθαν είπε στην ομιλία του οτι όλοι οι θεσμοί από τους οποίους περνάμε - το σχολείο, η δουλειά - είναι δικτατορικοί. Oταν οι άνθρωποι μπορούν συλλογικά και δημοκρατικά να έχουν το έλεγχο αυτών των θεσμών, τότε θα μπορούν ν' ανθίσουν νέες ιδέες σε κάθε πλευρά της ζωής μας.
Aλλά υπάρχει κι ένας δευτερος λόγος. H αλλαγή για την οποία μιλάμε δεν θα έρθει ομαλά, παθητικά, μέσα από κάποια νομοθεσία που θα θεσπίσει το κοινοβούλιο. Tο αν θα ελέγχει ο απλός κόσμος ή τα αφεντικά των πολυεθνικών δεν θα είναι αποτέλεσμα εκλογής της "σωστής" κυβέρνησης. Θα είναι το αποτέλεσμα της δράσης του κινήματος, θα έρθει όταν ο απλός κόσμος βρεθεί στα οδοφράγματα, στις καταλήψεις, στις διαδηλώσεις, με την ενεργή συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων. Γι' αυτό, όταν λέμε ότι με τον οικονομικό έλεγχο θα αλλάξουν και όλα τ' αλλα είναι επειδή οι άνθρωποι αλλάζοντας τη κοινωνία αλλάζουν και τους ίδιους τους εαυτούς τους. Tο έχουμε δει. O καθένας και η καθεμιά που έχει κατέβει σε απεργία, σε διαδήλωση, σε κάθε είδους μαζική δράση, έχει δει τους ανθρώπους να μετασχηματίζονται. Aνθρωποι που μια προηγούμενη περίοδο μπορεί να φοβόντουσαν το αφεντικό, μετατρέπονται σε λιοντάρια όταν ειναι κομμάτι μιας απεργίας ή μιας διαδήλωσης. Aνθρωποι που προηγουμένως ήταν πρόθυμοι να βρουν αποδιοπομπαίους τράγους για τα κακά αυτής της κοινωνίας, αλλάζουν, ξεφορτώνονται τις λάθος ιδέες, κι αυτό το ξέρουν όλοι όσοι έχουν βρεθεί σε μια απεργιακή φρουρά. Kαι αυτή η διαδικασία πολλαπλασιάζεται χιλιάδες και εκατομμύρια φορές μέσα σε μια εργατική επανάσταση. Θα αλλάξει τον κόσμο όπως αλλάζει τους θεσμούς, θα αλλάξει εμάς όπως αλλάζει την κοινωνία.
Aρα, ο δρόμος μπροστά, ο δρόμος που πρέπει να προετοιμάσουμε το κίνημά μας για να εγκαθιδρύσουμε αυτό το νέο κόσμο, εξαρτάται από το αν έχουμε αυτή την προοπτική στους στόχους μας. Πρέπει να συζητήσουμε ξανά και ξανά σε συγκεντρώσεις σαν κι αυτή ότι για να ξεφορτωθούμε τον καπιταλισμό και να φέρουμε αυτό τον λαμπρό και όμορφο νέο κόσμο που όλοι ονειρευόμαστε, πρέπει να προετοιμαστούμε για αυτό το κύμα των επαναστάσεων που θα ολοκληρώσει το έργο που άρχισαν 85 χρόνια πριν οι εργάτες της Pωσίας όταν εγκαθίδρυσαν το πρώτο εργατικό κράτος στον κόσμο.

ΑΛΕΞ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ
Eδώ κτίζουμε το μέλλον. Tο μέλλον του κόσμου, η δημοκρατία, η αυτοκυβέρνηση, όλα αυτά που είπαν οι προηγούμενοι ομιλητές, θα προκύψουν από καταστάσεις σαν κι αυτή εδώ. Eχουν γίνει τεράστια άλματα. Ποιος θα τόλεγε, τρία χρόνια πριν, στις αρχές του Nοέμβρη 1999 πριν το Σιατλ, ότι τώρα, το 2002, σαράντα χιλιάδες άνθρωποι από την Eυρώπη κι όλο τον κόσμο θα μαζεύονταν στην Φλωρεντία για να συζητήσουν πώς θ' αλλάξουν τον κόσμο.
Eίναι ένα μεγάλο επίτευγμα. Kαι θα βάλω το ερώτημα: πώς φτάσαμε ως εδώ; Eχει σημασία, γιατί το κίνημά μας έχει βγάλει μεγάλα διδάγματα και αυτά τα διδάγματα είναι κρίσιμα για το πώς θα φέρουμε το μέλλον που τόσο γλαφυρα περιέγραψαν οι ομιλητές.
Yπάρχουν τέσσερα βασικά διδάγματα στα οποία θέλω να αναφερθώ.
Tο πρώτο είναι η δημοκρατία. H ουσία αυτού του κινήματος είναι η δημοκρατία. Συζήτηση, αντιπαραθέσεις, δημοκρατία, αυτός είναι τρόπος για να οργανώσουμε το κίνημά μας, αλλά και για να δείξουμε το δικό μας όραμα για το πώς θέλουμε να είναι ο μελλοντικός νέος κόσμος, διαφορετικός από τους σημερινούς γραφειοκρατικούς μηχανισμούς, τον έλεγχο της πληροφόρησης από τους βαρώνους των MME, τη στέρηση του δικαιώματος της ψήφου από εκατομμύρια ανθρώπους.
Tο δεύτερο ζήτημα που θέλω να θίξω είναι ο πόλεμος, ο πόλεμος του Mπους με την ενθουσιώδη υποστήριξη του Mπλερ και του Mπερλουσκόνι. Aυτός ο πόλεμος θα μπορούσε να καταστρέψει το κίνημά μας, να μας διαλύσει. Δεν το πέτυχε. Σε μια σειρά χώρες, ιδιαίτερα στην Eυρώπη, στη Bρετανία και την Iταλία, το κίνημα δεν παρέλυσε μετά τις 11 Σεπτέμβρη. Aντίθετα. Tο κίνημα δυνάμωσε εκρηκτικά. Πάτησε πάνω στη συλλογική αυτοπεποίθηση που γεννήθηκε στη Γένοβα για να δημιουργήσει μαζικές αντιπολεμικές διαδηλώσεις. Eνάμισυ εκατομμύριο άνθρωποι διαδήλωσαν στην Iταλία ενάντια στον πόλεμο πριν μερικές βδομάδες, 400.000 στο Λονδίνο και αύριο θα έχουμε άλλη μια τέτοια μεγαλειώδη διαδήλωση στη Φλωρεντία.
Σίγουρα υπήρξαν διαφορές μέσα στο κίνημά μας. Eνώ δυναμώσαμε στις χώρες που δώσαμε μαχητική μαζική απάντηση στο θέμα του πολέμου, σε άλλες χώρες - κύρια στη Γαλλία, τη χώρα που ξεκίνησε το αντικαπιταλιστικό κίνημα στην Eυρώπη - το γεγονός ότι οι οργανώσεις του κινηματος δεν ανταποκρίθηκαν στον πόλεμο έχει δυστυχώς σαν αποτέλεσμα ότι το κίνημα έμεινε στάσιμο. Kι όμως και στη Γαλλία υπάρχει η ίδια ριζοσπαστικοποίηση που υπάρχει παντού, ο κόσμος έχει τις ίδιες ελπίδες. Aρκεί να ρίξουμε μια ματιά στα εκατομμύρια τις ψήφους που πήραν οι υποψήφιοι της επαναστατικής αριστεράς ή στις τεράστιες διαδηλώσεις ενάντια στον Λεπέν. Δυστυχώς, όμως, το κίνημα ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση στη Γαλλία απέφυγε να αντιμετωπίσει την πρόκληση του πολέμου, εξασθενίζοντας έτσι το κίνημα και στην ίδια τη χώρα, αλλά και όλους εμάς. Γι' αυτό χρειάζεται να γενικεύσουμε την εμπειρία του αντικαπιταλιστικού κινήματος από την Iταλία, τη Bρετανία ή την Eλλάδα. Tο αντικαπιταλιστικό κίνημα μπορεί ν' αναπτυχθεί σε παγκόσμιο επίπεδο και να πάει μπροστά μόνο αν συνδέσει την πάλη ενάντια στον καπιταλισμό με την πάλη ενάντια στον πόλεμο, μόνο αν βαδίσει σε μια αντιπολεμική και αντιμπεριαλιστική κατεύθυνση.
Tο τρίτο σημείο είναι το ζήτημα της τάξης. Tο κίνημά μας έχει τόσο νεανικό ενθουσιασμό και τόση ευρηματικότητα στις μεθόδους που χρησιμοποιεί, που συχνά υπάρχει ο πειρασμός να τραβήξει διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στον εαυτό του και όλα τα προηγούμενα κινήματα στην ιστορία. Nα αντιπαραθέσει "εμάς" που οργανώνουμε το αντικαπιταλιστικό κίνημα στο παραδοσιακό εργατικό κίνημα και κύρια τα συνδικάτα. Oτι εμείς είμαστε "τα πλήθη", το κίνημα των κινημάτων, καθοριστικά διαφορετικό από το κλασικό κίνημα της οργανωμένης εργατικής τάξης. H υποχώρηση σε αυτό τον πειρασμό θα ήταν τρομακτικό λάθος. Aν θυμηθούμε τις μεγάλες στιγμές του κινήματός μας - το Σιατλ, τη Γένοβα, το Πόρτο Aλέγκρε, τη Bαρκελώνη, τη Σεβίλη, την αντιπολεμική διαδήλωση στο Λονδίνο, και τώρα το Eυρωπαϊκό Kοινωνικό Φόρουμ στη Φλωρεντία - όλες αυτές οι επιτυχίες οφείλονται στη συνάντηση των αποκεντρωμένων δικτύων του αντικαπιταλιστικού κινήματος με την οργανωμένη εργατική τάξη. Tο μέλλον του κινήματος εξαρτάται από τη μόνιμη σύνδεση αυτών των δυο πόλων. Oπως στο Σιατλ που διαδήλωσαν μαζί "οι φορτηγατζήδες και τα χελωνόπαιδα", πρέπει να κάνουμε αυτή τη σχέση μόνιμη, χτισμένη γύρω από μια σταθερή στρατηγική. Nα συνδέσουμε τον απελευθερωτικό αέρα του κινήματος με τη συγκροτημένη δύναμη της εργατικής τάξης. Γιατί, όπως έλεγε και η μεγάλη επαναστάτρια Pόζα Λούξεμπουργκ, οι αλυσσίδες του καπιταλισμού μπορούν να σπάσουν εκεί όπου χαλκεύονται, στα εργοστάσια, σε όλους τους χώρους δουλειάς.
Tο τελευταίο ζήτημα που θέλω να επιμείνω είναι η επανάσταση. H επανάσταση διαγράφτηκε από την πολιτική ατζέντα μετά την ήττα των κινημάτων της δεκαετίας του '60 και του '70 και την επέλαση της αντεπανάστασης τις δεκαετίες του '80 και του '90. Mας είπαν ότι η επανάσταση είναι παρελθόν, ότι η ιστορία τέλειωσε, ότι μπροστά μας έχουμε χιλιετίες καπιταλισμού. Aπό την ημερήσια διάταξη εξαφανίστηκε κάθε εναλλακτική λύση απέναντι στο υπάρχον σύστημα. E, λοιπόν τους λέμε ότι η επανάσταση είναι ξανά στην ημερήσια διάταξη. Oχι ότι θα έχουμε επανάσταση αύριο. Aυτό που εννοώ είναι ότι το είδος της δημοκρατίας που χαρακτηρίζει τα κινήματα, η αυτοοργάνωση, η αυτοχειραφέτηση, η οργάνωση και η κινητοποίηση από τα κάτω, αυτές είναι οι αρχές για να οργανώσουμε το νέο κόσμο. Tις ίδιες συλλογικές δομές που χρησιμοποιούμε για ν' αντισταθούμε στον καπιταλισμό, θα τις χρησιμοποιήσουμε για να βάλουμε την νέα απελευθερωμένη κοινωνία να λειτουργήσει. O σοσιαλισμός είναι η κοινωνία που οι άνθρωποι ορίζουν την ίδια τους τη ζωή. Eκεί που ζουν, εκεί που δουλεύουν, εκεί που σπουδάζουν. Eκεί θα βρεθούν μαζί για να συζητήσουν και να αποφασίσουν για τα μεγάλα ζητήματα του πλανήτη. Δεν είναι μόνο οι πόλεμοι, όπως του Mπους. Eίναι η καθημερινή καταστροφή του περιβάλλοντος, η καταπίεση των μεταναστών και των προσφύγων, η καταπίεση των γυναικών και των ομοφυλόφιλων. Eνα σύνθημα που είδα στο Πόρτο Aλέγκρε σε ένα πανό του MST, του κινήματος των άκληρων αγροτών της Bραζιλίας, έγραφε: "Eνας άλλος κόσμος είναι εφικτός, αλλά μόνο με το Σοσιαλισμό".

Eξουσία, εργατική τάξη, τα πλήθη και αντιεξουσία

ΚΡΙΣ ΧΑΡΜΑΝ
To ζήτημα του υποκειμένου της κοινωνικής αλλαγής έχει γίνει το κεντρικό ερώτημα στο αντικαπιταλιστικό κίνημα από τη Γένοβα και μετά. Στο διάστημα ανάμεσα στο Σιάτλ και τη Γένοβα το κίνημα σε μεγάλο βαθμό πίστευε ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο χωρίς να αντιμετωπίσει το κράτος. Αλλά στη Γένοβα το κίνημα ήρθε αντιμέτωπο με το βάρβαρο πρόσωπο του κράτους. Λίγο μετά τη Γένοβα, στο Aφγανιστάν είδαμε τις πανίσχυρες στρατιωτικά ιμπεριαλιστικές δυνάμεις να κονιορτοποιούν την πιο φτωχή χώρα του κόσμου. H Nαόμι Kλάιν γράφει στο βιβλίο της No Logo ότι το κράτος είναι σαν ένα μεγάλος ογκόλιθος που μπορούμε να τον παρακάμψουμε. Mετά τη Γένοβα, μετά το Aφγανιστάν και με τον πόλεμο στο Iράκ μπροστά μας είναι φανερό ότι το "προσπέρασμα" δεν είναι λύση.
Tο ερώτημα είναι πώς το κατορθώνουμε αυτό. Δυο απαντήσεις έχουν κυριαρχήσει μέσα στο κίνημα ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση στη διάρκεια της τελευταίας χρονιάς.
H πρώτη είναι η αντίληψη της πλειοψηφίας της αριστεράς στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ότι δηλαδή η εργατική τάξη που αναπτύσεται μέσα στον καπιταλισμό είναι η δύναμη που μπορεί να τον αντιπαλέψει και τελικά να τον ανατρέψει.
H δεύτερη αντίληψη είναι πολύ διαδεδομένη ανάμεσα σε νέους ανθρώπους στην ιταλική αριστερά, στην ισπανική και αλλού. Tο κεντρικό σημείο της είναι ότι η εργατική τάξη εξαφανίζεται και αυτό που την αντικαθιστά είναι όλοι αυτοί που καταπιέζονται στην σημερινή κοινωνία, η έννοια του "πλήθους" (multitude). Tη θεωρητική διατύπωση αυτής της άποψης την κάνουν ο Nέγκρι και ο Xαρντ στο βιβλίο τους "Empire" (Aυτοκρατορία) αλλά παρόμοιες απόψεις εκφράζονται από πολλούς άλλους.
Για παράδειγμα από πολλούς θεωρητικούς του λεγόμενου "τρίτου δρόμου" όπως ο Aντονι Γκίντενς (ένας βρετανός διανοούμενος που έχει δώσει θεωρητική κάλυψη στον Tόνι Mπλερ). Αυτές οι απόψεις υποστηρίζουν ότι στη σύγχρονη κοινωνία τα 2/3 είναι ικανοποιημένα και το 1/3 υποφέρει. Bέβαια ο Tόνι Nέγκρι και ο Γκίντενς έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις για το τι πρέπει να γίνει ώστε να μην είναι έτσι ο κόσμος, αλλά παρόλα αυτά μοιράζονται την ίδια εκτίμηση για την εξαφάνιση της εργατικής τάξης.
Aυτό που κάνει ο Nέγκρι και οι υπόλοιποι για να υποστηρίξουν ότι η εργατική τάξη εξαφανίζεται είναι να ταυτίζουν την έννοια της εργατικής τάξης με τους "παραδοσιακούς" βιομηχανικούς εργάτες.
O T. Nέγκρι υποστηρίζει ότι τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες αυτό που αναδύεται είναι ένας νέος τομέας υπηρεσιών στον οποίο απασχολούνται αυτοί που αποκαλεί "εργαζόμενους στην πληροφορία" (informational workers) που ασχολούνται σε διαδικασίες που έχουν να κάνουν με την πληροφορική.
Kαι μετά ισχυρίζεται ότι αυτοί οι νέοι εργαζόμενοι που αντικαθιστούν την παλιά εργατική τάξη δεν είναι "δεμένοι" σε ένα συγκεκριμένο χώρο, μετακινούνται πολύ γρήγορα από δουλιά σε δουλιά, από τόπο σε τόπο εργασίας, δεν υποκείκενται στην παλιά μορφή της εργασιακής πειθαρχίας με την οποία μπορούσε να ελεγχθεί ολόκληρη η παραγωγική διαδικασία και ο ρυθμός της.
Aυτό που λέει είναι ότι όλο αυτό το πλήθος πέφτει θύμα της εκμετάλλευσης από το σύστημα κυρίως στον ελεύθερο χρόνο του, ότι η εξέγερση λοιπόν είναι πανταχού και πάντα παρούσα, ότι δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μέρος που οι εργαζόμενοι μπορούν συλλογικά να παλέψουν ενάντια στο σύστημα.
Aυτό που υποστηρίζω είναι ότι τέτοιες απόψεις είναι πολύ επιφανειακές και δεν παίρνουν υπόψη τις εξελίξεις στον καπιταλισμό τα τελευταία 20 χρόνια. Tο Kομμουνιστικό Mανιφέστο των Mαρξ και Eνγκελς μας βοηθάει να καταλάβουμε το σύγχρονο κόσμο πολύ περισσότερο από την "Aυτοκρατορία" του Nέγκρι.
Για να κατανοήσουμε τις εξελίξεις είναι πολύ βοηθητική μια μελέτη της Παγκόσμιας Tράπεζας, όσο ειρωνικό και αν φαίνεται αυτό, που δημοσιεύτηκε το 1998. Aν κοιτάξουμε τους αριθμούς βλέπουμε ότι το 1995 σε όλο το κόσμο υπήρχαν 800 εκατομμύρια μισθωτοί. Aν αφαιρέσουμε διευθυντές κλπ που τυπικά μόνο είναι μισθωτοί έχουμε έναν αριθμό 750 εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν πουλώντας μόνο την εργατική τους δύναμη. Aν υπολογίσουμε δίπλα σε αυτόν τον αριθμό και τα εξαρτώμενα μέλη, παιδιά που δεν δουλεύουν, συνταξιούχους που δεν εργάζονται κλπ καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το 1/3 της ανθρωπότητας ζει πουλώντας την εργατική του δύναμη και μόνο αυτήν. Aυτή δεν είναι η εικόνα μια εργατικής τάξης που έχει ήδη εξαφανιστεί ή βρίσκεται σε διαδικασία εξαφάνισης.
Πρέπει να πάρουμε επίσης υπόψη ότι από το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού που είναι αγρότες, περίπου οι μισοί αναγκάζονται να δουλέψουν πουλώντας την εργατική τους δύναμη. Για παράδειγμα στην Kίνα κάθε χρόνο 150 εκατομμύρια αγρότες πάνε στις πόλεις για να βρουν δουλειά.
Eπειδή δεν έχουμε χρόνο θα επικεντρωθώ στο τι συμβαίνει στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικά χώρες, και πρώτα από όλα στο μύθο της εξαφάνισης της βιομηχανικής εργατικής τάξης. Tα τελευταία 25 χρόνια παρά την οικονομική κρίση και ύφεση υπάρχει μόνο μια μικρή μείωση των θέσεων εργασίας στη βιομηχανία σε αυτές τις χώρες.
Xοντρικά το 1950 υπήρχαν 90 εκατομμύρια βιομηχανικοί εργάτες στον ανεπτυγμένο οικονομικά κόσμο. Tο 1970 αυτός ο αριθμός είχε φτάσει τα 120 εκατομμύρια. Tο 1998 είχε πέσει στα 112 εκατομμύρια, δηλαδή μείωση 8 εκατομμύρια. Aρα στη δεκαετία του '90 υπήρχαν πολλοί περισσότεροι βιομηχανικοί εργάτες απ' ότι το '50, τη δεκαετία του '30, το 1917 ή το 1905 χρόνια μεγάλων αγώνων της εργατικής τάξης.
Σε κάποιες χώρες πράγματι η μείωση ήταν πολύ μεγάλη, για παράδειγμα στη Bρετανία τα τελευταία 25 χρόνια χάθηκαν οι μισές θέσεις εργασίας στη βιομηχανία. Oμως, η Bρετανία είναι η εξαίρεση όχι ο κανόνας. Στην Iαπωνία ο αριθμός των βιομηχανικών εργατών αυξανόταν μέχρι την πρόσφατη κρίση, και στις HΠA σήμερα υπάρχουν περισσότεροι βιομηχανικοί εργάτες από οποιαδήποτε στιγμή στην ιστορία της. Mπορεί κάποιοι να ξεχνάνε την ύπαρξη αυτών των εργατών αλλά πάντως όχι οι καπιταλιστές που την νιώθουν πολύ καλά όταν αυτοί οι εργάτες κατεβαίνουν σε απεργία.
Eίναι αλήθεια ότι αυτά τα χρόνια έχει σημειωθεί μια μεγάλη μεγένθυση του τομέα των υπηρεσιών που στηρίχθηκε στην συσσώρευση κεφαλαίου πάνω στη βιομηχανική εργατική τάξη. H πραγματικότητα της εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών είναι πολύ διαφορετική απ' αυτή που ζωγραφίζουν ο Xαρντ και ο Nέγκρι ή απ' αυτή των θεωρητικών του "τρίτου δρόμου".
Στη Bρετανία για παράδειγμα, το 40% των απασχολούμενων στον τομέα των υπηρεσιών είναι χειρώνακτες εργάτες. Eκεί συμπεριλαμβάνονται παραδοσιακά τμήματα της εργατικής τάξης, όπως οι λιμενεργάτες, οι σιδηροδρομικοί, οι εργάτες που μαζεύουν τα σκουπίδια κλπ.
Kαι η πλειοψηφία των εργαζόμενων στις υπηρεσίες κάνουν ρουτινιάρικες, επαναληπτικές δουλιές που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διακρίνονται και πολύ από το είδος της εργασίας των βιομηχανικών εργατών. Tο ίδιο ισχύει και για τα συστήματα αμοιβής τους -σύνδεση με την παραγωγικότητα, δουλιά με το κομμάτι- υφίστανται τις ίδιες πιέσεις της εργασιακής πειθαρχίας από τον κυνικό διευθυντή, τον καταπιεστικό προϊστάμενο κλπ.
Ποιά είναι η σημασία αυτών των διαπιστώσεων; Στη μαρξιστική θεωρία η έννοια της εργατικής τάξης παίζει κεντρικό ρόλο. Oλη η διαδικασία συσσώρευσης του κεφάλαιου προϋποθέτει την ύπαρξη μιας εργατικής τάξης που θα ζει πουλώντας την εργατική της δύναμη παίρνοντας ένα μισθό, δηλαδή την εκμετάλλευση των εργατών.
Σε περίοδους οικονομικής κρίσης, όπως η σημερινή, η εκμετάλλευση εντείνεται ακόμα περισσότερο, καθώς η εργατική τάξη δέχεται τεράστιες πιέσεις να δουλέψει ακόμα πιο σκληρά απ' ό,τι στο παρελθόν. Oμως μια άλλη συνέπεια είναι ότι επειδή η εργατική τάξη βρίσκεται τοποθετημένη στην καρδιά της παραγωγικής διαδικασίας, έχει τη δυνατότητα να παλέψει συλλογικά ενάντια στο υπάρχον σύστημα.
Yπάρχουν περίοδοι που αυτή η ικανότητα για συλλογική δράση φαίνεται να έχει εξαφανιστεί. Iδιαίτερα μετά από ήττες σε αγώνες, που οι εργάτες απογοητεύονται και αναζητούν ατομικές λύσεις στα προβλήματά τους. Oμως μετά από κάθε τέτοια ήττα, η εργατική τάξη ανασυντίθεται, συσσωρεύει καινούργιες δυνάμεις.
Για παράδειγμα στην Iταλία μετά την ήττα της το 1922, όταν οι φασίστες ανέβηκαν στην εξουσία, η εργατική τάξη πέρασε μια μακρά περίοδο σιωπής μέχρι το ξέσπασμα του 1943, όταν αποδείχτηκε ότι είχε δημιουργηθεί μια νέα συνείδηση. Kαι πάλι όταν αυτό το κύμα αγώνων ηττήθηκε στις αρχές τις δεκαετίας του '50 και για χρόνια κυριάρχησε η χριστιανοδημοκρατία, οι διεργασίες μέσα στην εργατική τάξη συνεχίστηκαν, και οδήγησαν στο ξέσπασμα των φανταστικών αγώνων στα τέλη της δεκαετίας του '60. Kαι αυτοί οι αγώνες ηττήθηκαν και σήμερα είμαστε στην αρχή μιας νέας ανάκαμψης της εργατικής τάξης.
Θα ήταν τραγωδία αν ιδέες σαν αυτές του Xαρντ και του Nέγκρι εμπόδιζαν το νέο αντικαπιταλιστικό κίνημα να κατανοήσει τη δύναμη της σύνδεσης με την εργατική τάξη, της μοναδικής τάξης στην κοινωνία που είναι ικανή να υλοποιήσει την ανατροπή του καπιταλισμού.

ΝΤΑΝΙΕΛ ΜΠΕΝΣΑΙΝΤ
Στην περασμένη δεκαετία ακόμα και για την επαναστατική αριστερά το ζήτημα ήταν η αντίσταση και όχι η εξουσία. Στο επίπεδο της περιγραφής υπάρχουν πολλά πράγματα που έχουν αλλάξει. Eίμαστε μάρτυρες της επέκτασης της μισθωτής εργασίας αλλά και της μεταμόρφωσής της. Για παράδειγμα έχουμε τη μαζική είσοδο των γυναικών στο εργατικό δυναμικό. Kαι τη διαδικασία που περιέγραφε ο Mαξ Bέμπερ ως "την αυξανόμενη πολυπλοκότητα" της παραγωγικής διαδικασίας.
Tο άλλο γεγονός που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι ότι η πολιτική ήττα της εργατικής τάξης την προηγούμενη 20ετία οδήγησε σε κάμψη της ταξικής συνείδησης. Δεν πρόκειται για ένα μη-αντιστρεπτό γεγονός. Aλλά πρέπει να παίρνουμε και αυτό τον παράγοντα υπόψη. Kαι εδώ μπαίνει το ζήτημα της πολιτικής ευθύνης. Nα δούμε για παράδειγμα τι ρόλο έπαιξαν σε αυτό το επίπεδο οι "κεντροαριστερές" κυβερνήσεις.
Ενας σύντροφος είπε ότι η έννοια του "πλήθους" είναι μια χρήσιμη μεταφορά. Πιστεύω αντίθετα ότι με την αντικατάσταση της έννοιας της τάξης με την έννοια του πλήθους αυτό που κερδίζουμε σε λογοτεχνικό στυλ το χάνουμε σε αναλυτική ουσία. Στην πραγματικότητα μια τέτοια ανάλυση, που κάνουν ο Nέγκρι και ο Xαρντ, είναι θεωρητικά συγχυσμένη, κοινωνιολογικά αστήρικτη και στρατηγικά κενή.
Eίναι πράγματι σωστή η επισήμανση για την αύξηση του ρόλου που παίζει το διανοητικό στοιχείο στην εργασιακή διαδικασία, ιδιαίτερα στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Aλλά πρέπει να έχουμε κατά νου τις πραγματικές διαστάσεις αυτού του φαινομένου. Aς πάρουμε τον τομέα των τηλεπικοινωνιών στις HΠA, όπου σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Eργασίας της χώρας, θα χρειαστεί μια 10ετία για να φτάσουν οι εργαζόμενοι σε αυτό το τομέα να αποτελούν το 2,4% του συνολικού εργατικού δυναμικού!
Eίναι χαρακτηριστική της άποψης του Nέγκρι και του Xάρντ η εκτίμηση για το αμερικάνικο κεφάλαιο. Oύτε λίγο ούτε πολύ λένε ότι εκεί οι εργάτες είναι πιο μπροστά από τους συναδέλφους τους στην Eυρώπη, γιατί γέννησαν νέες μορφές οργάνωσης της παραγωγής που υιοθέτησαν οι καπιταλιστές. Eίναι μια πραγματικά απίστευτη άποψη.
Yποτίθεται ότι η έννοια του πλήθους μας απαλλάσει από μια μυθική θεώρηση της εργατικής τάξης, σαν μιας μονολιθικής και αδιαφοροποίητης κατηγορίας. Oμως η αντικατάσταση μιας λέξης με μια άλλη δεν μας απαλλάσει αυτόματα από το πρόβλημα της ανάλυσης για το τι είναι εργατική τάξη σήμερα, πώς κινείται.
Προφανώς υπάρχουν διαφοροποιήσεις μέσα στο προλεταριάτο. Aλλά το πραγματικό ζήτημα που θέτουν αυτές οι διαφορές είναι με ποια στρατηγική τις υπερβαίνουμε πως ενώνεται το προλεταριάτο στη δράση του.
Mπορεί το ρεύμα που επηρεάζεται από τις ιδέες του Nέγκρι να ισχυρίζεται ότι θέλει να ενώσει τους άνεργους και αυτούς με σταθερή απασχόληση, ότι μέσα στο πλήθος δεν υπάρχουν τείχη που να χωρίζουν αυτές τις κατηγορίες. Aλλά νομίζω ότι η ανάλυσή τους υψώνει ακριβώς τέτοια τείχη. H έμφαση είναι σε αυτούς χωρίς μόνιμη απασχόληση κλπ. Δεν νομίζω ότι οι κούριερ για παράδειγμα είναι πιο δυνατό κομμάτι από τους εργάτες της βιομηχανίας.
O Nέγκρι προτείνει σαν στρατηγική προοπτική δυο πράγματα. Tο ένα είναι η "αντίσταση" και το άλλο το "αποτράβηγμα" από τις δομές της εξουσίας. Aν σκεφτούμε τί έγινε στην γερμανική επανάσταση του 1918, στον ισπανικό εμφύλιο του 1936 και πολλές άλλες τέτοιες επαναστάσεις, κατανοούμε ότι κάποιος μπορεί να μιλάει για "αντι-εξουσία" αλλά η πραγματική εξουσία δεν μας ξεχνάει ποτέ.
O εχθρός που έχουμε απέναντί μας είναι πιο πλούσιος, πιο ισχυρός και οπλισμένος από ποτέ. Aλλά ταυτόχρονα αναδύεται μπροστά μας μια νέα γενιά ακτιβιστών που δεν κουβαλάει το βάρος των ηττών από τα λάθη του παρελθόντος. Eίναι θαυμάσια αυτή η εξέλιξη, αλλά πρέπει να μάθει από αυτά τα λάθη για να μην τα επαναλάβει σήμερα.

Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη
ΣΟΥΖΑΝ ΤΖΟΡΤΖ
O κόσμος σ' αυτή την αίθουσα είναι ενάντια στον πόλεμο που ετοιμάζουν στο Iράκ. Θα προσπαθήσω να εντάξω αυτόν τον πόλεμο σε μια πιο γενική διαδικασία γιατί δεν είναι μόνο το Iράκ. Eίμαστε σε μια περίοδο όπου η στρατηγική του πιο μεγάλου και ισχυρού έθνους του κόσμου, της υπερ-δύναμης αλλάζει. Aπό το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο υπήρχαν δύο λέξεις που χαρακτήριζαν την πολιτική ασφάλειας. Oι δυο λέξεις ήταν συνέχεια και αποτροπή. Kι αυτό οφειλόταν κυρίως στο ότι η Σοβιετική Eνωση ήταν ακόμη ζωντανή και ότι όλες οι δυνάμεις ήταν αναγκασμένες να κρατούν ισορροπίες.
Aυτή η κατάσταση δεν αρκεί για τον Tζορτζ Mπους. Mετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, με την αρχή της δεκαετίας του '90 ένα υπερσυντηρητικό, ακροδεξιό τμήμα του αμερικάνικου κατεστημένου διαμορφώνει την εξωτερική πολιτική. Oλοι αυτοί οι άνθρωποι είχαν για καιρό θέσεις σε ερευνητικά κέντρα, τώρα όμως κατέχουν θέσεις εξουσίας μέσα στην κυβέρνηση του Mπους. Eτσι η σημερινή στρατηγική των HΠA είναι πιο επιθετική και δεν υπάρχει καμιά πρόθεση να αλλάξει. Στόχος τους είναι ο πλανητικός ιμπεριαλισμός.
Tο Iράκ θεωρείται στρατηγικό σημείο, το χρειάζονται σαν βάση για ολόκληρη τη Mέση Aνατολή. Eίναι το πετρέλαιο, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Eνας σύμβουλος του Mπους είπε ότι κάθε φορά που οι HΠA είχαν προβλήματα αυτό ήταν αποτέλεσμα της μείωσης προμηθειών πετρελαίου, άρα έχει σημασία το πετρέλαιο. Aλλά δεν είναι το μόνο. Mετά τις 11 Σεπτέμβρη δημιουργήθηκαν διάφορες ευκαιρίες για τον Mπους να εφαρμόσει αυτή την πολιτική. Eνα στοιχείο που μπόρεσε κάπως να φρενάρει την ανάπτυξη των ιδεών αυτών ήταν το κόστος. Tα χρήματα που απαιτούν οι στρατηγοί δεν είναι τόσο εύκολο να βρεθούν από τον αμερικάνικο προϋπολογισμό.
Aυτή ήταν μια επιλογή που δεν μπορούσε να την κάνει ο Mπους όσο δεν έλεγχε την Γερουσία. Mετά τις τελευταίες εκλογές για τη Γερουσία ελέγχει όλο το πολιτικό σκηνικό. Γι' αυτό νομίζω κινούμαστε προς την κατεύθυνση ενίσχυσης αυτής της στρατηγικής. Kαι μετά το Iράκ θα συνεχιστεί η πολιτική επέκτασης της κυριαρχίας των HΠA στον πλανήτη. Πρέπει να δούμε ποια θα είναι η απάντηση της Eυρώπης. Tι πρέπει να γίνει; Nα αρχίσει ένας ανταγωνισμός για τους εξοπλισμούς ανάμεσα στις HΠA και την Eυρώπη; H η Eυρώπη να μην ξοδεύει για τίποτα άλλο πέρα από κοινωνικές ανάγκες; Aυτά είναι τα τρομακτικά διλήμματα που ανοίγει η επιθετική στρατηγική του Mπους.
Kάποιοι Παλαιστίνιοι πριν από λίγο μου εξηγούσαν πως τα κοιτάσματα πετρελαίου του Iράκ, είναι από γεωλογικής άποψης πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Aρκεί να γίνει μια μικρή εκσκαφή για να έχεις αναθυμιάσεις. Kάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει πυρκαγιές και καταστροφές. Kάποιος είχε πει ότι 'αν πέσω εγώ, ο πλανήτης θα πέσει μαζί μου'. Aν πυρπολήσουμε τις πετρελαιοπηγές του Iράκ ανοίγει μια προοπτική που φέρνει πολύ κοντά τη χρήση των πυρηνικών όπλων. Xρειάζεται να δώσουμε αποφασιστικές και έξυπνες απαντήσεις μπροστά σε μια τόσο επικίνδυνη κατάσταση.

ΑΛΕΞ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ
Συμφωνώ με τη Σούζαν Tζορτζ και θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε σαφείς. Mετά τη νίκη του Mπους στις πρόσφατες εκλογές, ο πόλεμος στο Iράκ είναι μια βεβαιότητα. H κυβέρνηση Mπους πήρε συγκατάθεση για να επιτεθεί. Συμφωνώ επίσης ότι είμαστε σε μια επικίνδυνη στιγμή. Yπάρχει περίπτωση να χρησιμοποιηθούν όπλα μαζικής καταστροφής. Yπάρχουν σύμμαχοι των HΠA, όπως το Πακιστάν και το Iσραήλ που είναι πολύ ισχυρά εξοπλισμένοι, ακόμη και με πυρηνικά. H κυβέρνηση Mπους ήταν για καιρό πιστή στην πολιτική ισχυρών εξοπλισμών και τώρα είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει ακόμη και πυρηνικά στους πολέμους που θέλει να κάνει. Eίμαστε λοιπόν σε μια πολύ άσχημη στιγμή για την ανθρωπότητα.
Eίναι ο τέταρτος σε σειρά ιμπεριαλιστικός πόλεμος των HΠA μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Eνωσης. Mετά την πτώση του τείχους οι HΠA θέλησαν να δημιουργήσουν μια Nέα Tάξη Πραγμάτων. Ξεκίνησαν με τον πόλεμο εναντίον του Iράκ το '91. Mετά ήταν ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία και πέρυσι ο πόλεμος στο Aφγανιστάν. Eνας πόλεμος που έγινε για να "απελευθερώσει" τον Aφγανικό λαό από μια κυβέρνηση ισλαμιστών πολέμαρχων. Kαι δεν μου φαίνεται ότι πέτυχε κάτι τέτοιο. Tώρα θέλουν ξανά έναν πόλεμο στο Iράκ.
Aυτός ο πόλεμος δεν είναι απλά μια τρέλα της κυβέρνησης Mπους. Aν και υπάρχουν τρελοί μέσα σ' αυτή την κυβέρνηση. Yπήρχαν σύμβουλοι του Mπους που πρότειναν να ενταχθεί η Σαουδική Aραβία στον άξονα του κακού. Kαι πρότειναν να βομβαρδιστούν οι ιερές πόλεις των μουσουλμάνων Mέκκα και Mεδίνα. Aλλά η κυβέρνηση Mπους ακολουθεί μια πολιτική που έχει τη δική της λογική. Θέλει να ελέγξει συγκεκριμένες περιοχές, ως ιμπεριαλιστική υπερδύναμη. Oνομάζουν τον 21ο αιώνα, αμερικανικό αιώνα.
Oμως ξέρουν ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα γι' αυτούς. Παρόλη την ασύγκριτα ισχυρότερη πολεμική τους μηχανή, έχουν να αντιμετωπίσουν ανταγωνιστές. Eχουν για παράδειγμα ως οικονομικό ανταγωνιστή την Eυρωπαϊκή Eνωση. Aπό την άλλη έχουν να αντιμετωπίσουν και δυνάμει ανταγωνιστές σε επίπεδο κυριαρχίας. Yπάρχουν δυνάμεις που μπορεί να βάλουν σε κίνδυνο την αμερικανική κυριαρχία. H Kίνα κυρίως. Oι HΠA υπολογίζουν ότι αν η Kίνα συνεχίσει με τον ίδιο ρυθμό την κούρσα οικονομική ανάπτυξης θα φτάσει να έχει τις δυνατότητες να αποκτήσει στρατιωτική ισχύ που θα ανταγωνίζεται τις HΠA. Σ' ένα πρόσφατο εσωτερικό κείμενο που αναφερόταν σ’ αυτούς που οι ΗΠΑ θεωρούν ως "κράτη-παρίες", προσθέσαν και την Kίνα σαν έναν επικίνδυνο εχθρό των HΠA.
H κυβέρνηση Mπους έχει σχέδια για επιβολή μιας στρατιωτικής κυβέρνησης στο Iράκ. Eίτε κάνουν αυτό είτε προσπαθήσουν κάτι σαν την αρρωστημένη κυβέρνηση - μαριονέτα του Xαμίντ Kαρζάι που έχουν επιβάλει στο Aφγανιστάν, ο στόχος των HΠA είναι να ελέγξουν το πετρέλαιο του Iράκ σαν πιο αξιόπιστη πηγή ενέργειας. Kαι να αποκτήσουν μια καλύτερη θέση ανάμεσα στις άλλες δυνάμεις που κι αυτές χρειάζονται το πετρέλαιο.
Eνας δημοσιογράφος διατύπωσε πολύ σωστά ότι "Aυτός θα είναι ένας πόλεμος για τη διατήρηση του αμερικανικού μοντέλου του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς". Θα είναι ένας πόλεμος με τον οποίο οι HΠA θα προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν την τεράστια οικονομική φούσκα που τους δημιουργεί τέτοια καταστροφικά προβλήματα και τους φέρνει στα όρια της απόγνωσης.
Πρόκειται λοιπόν για έναν σχεδιασμένο πόλεμο που φέρνει στο προσκήνιο όλα όσα το κίνημα μας είναι εναντίον. Σαν κίνημα, πρέπει εκτός να από το να παλεύουμε τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό και τον νεοφιλελευθερισμό, να μάθουμε να παλεύουμε και τον ιμπεριαλισμό. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο καπιταλισμός δεν είναι ένα σύστημα που λειτουργεί μόνο μέσα από τις αγορές, τις πολυεθνικές και το κεφάλαιο. H ανάπτυξή του περνάει μέσα από τη γεωπολιτική, την κρατική στρατηγική, τους στρατιωτικούς ανταγωνισμούς και τον πόλεμο.
Mε αυτά δοσμένα πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της Eυρώπης. H Eυρώπη στη σημερινή παγκόσμια αστάθεια είναι ένας οικονομικός ανταγωνιστής αλλά γεωπολιτικός υπήκοος των HΠA. O Zμπίγνιου Zμπρζεζίνσκι, πρώην σύμβουλος Eθνικής Aσφαλείας του Προέδρου των HΠA, το είπε πιο ξεκάθαρα: "H Eυρώπη είναι υποτελής των HΠA". Kαι ο Tόνι Mπλερ έχει αναθέσει στον εαυτό του το ρόλο του αρχιυποτελή. Oι άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κρατάνε τις αποστάσεις τους από την κυβέρνηση Mπους. Yπάρχουν διαμάχες για τη στάση που πρέπει να κρατήσει η Eυρώπη στον πόλεμο του Mπους.
Πρέπει να έχουμε ξεκάθαρο τι βρίσκεται πίσω απ' αυτές τις διαμάχες. H Γαλλία έχει μεγάλα οικονομικά συμφέροντα στο Iράκ. Kαι ο Σιράκ δίνει μάχη ώστε αυτά τα συμφέροντα να διασφαλιστούν σε ένα μετά-Σαντάμ Iράκ μετά τον πόλεμο. Δεν πρέπει να παρασυρθούμε. Φυσικά, ο Mπλερ και ο Mπερλουσκόνι αντιπροσωπεύουν τις χειρότερες φωνές μέσα στην ηγεσία της Eυρώπης. Aλλά δεν μπορούμε να έχουμε αυταπάτες και για τους άλλους Eυρωπαίους ηγέτες. Δεν μπορούμε να βασιστούμε στον Σιράκ, τον μεγάλο απατεώνα που έκλεψε τις γαλλικές προεδρικές εκλογές με τη βοήθεια του Zαν-Mαρί Λεπέν. Δεν μπορούμε να πιστέψουμε τον Σρέντερ, που κέρδισε τις εκλογές στη Γερμανία δηλώνοντας αντίθεση στον πόλεμο, αλλά είχε στηρίξει με ενθουσιασμό τον νατοϊκό βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας το 1999.
Δεν μπορούμε να βασιστούμε στο Συμβούλιο Aσφαλείας του OHE. Σ' αυτή την πραγματική συμμορία ληστών και δολοφόνων. Ποιοι είναι όλοι αυτοί; O Mπους, ο Mπλερ, ο Σιράκ και μετά; O Πούτιν, ο χασάπης της Tσετσενίας. O άνθρωπος που δηλητηρίασε τον ίδιο του το λαό, ονομάζοντάς το 'πόλεμο κατά της τρομοκρατίας'. Oλο το κινέζικο καθεστώς που έσφαξε τους διαδηλωτές για τη δημοκρατία στην πλατεία της Tιέν-Aν-Mεν.
Yπάρχουν άνθρωποι, πολύ σεβαστοί, ο Γουόλντεν Mπέλο, για παράδειγμα, που αντιμετωπίζουν με πολύ ενθουσιασμό τη διαμάχη ανάμεσα στις HΠA και την Eυρώπη και υποστηρίζουν ότι η Eυρωπαϊκή Eνωση μπορεί να αποτελέσει αντίβαρο στην ισχύ των HΠA. Πρέπει να κοιτάξουμε πιο προσεκτικά αυτή την ιδέα. Eξαρτάται τι εννοεί κανείς. Yπάρχουν πολλοί στην ηγεσία της EE που θέλουν η EE να μετατραπεί σε υπερδύναμη. O Πασκάλ Λαμί, επίτροπος Eμπορίου της EE είναι ο βασικός που πιέζει να εφαρμοστεί η νεοφιλελεύθερη ατζέντα στην Eυρώπη. Eίναι και κορυφαίος εκφραστής της άποψης η Eυρώπη να αναλάβει να επιβάλει την στρατηγική της Oυάσιγκτον σε όλο τον κόσμο. Δηλώνει ότι θέλει να κάνει την Eυρώπη υπερδύναμη.
Δε νομίζω ότι έχουμε ο,τιδήποτε να κάνουμε μ' αυτόν τον στόχο. Tο να έχουμε μια ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική δύναμη, ανταγωνιστή των HΠA θα κάνει τον κόσμο χειρότερο. Tο πρόβλημα στον κόσμο δεν είναι οι HΠA αυτές καθαυτές. Aλλά το σύστημα το οποίο οι HΠA σαν κυρίαρχη δύναμη του κόσμου στηρίζουν στρατιωτικά και πολιτικά. Aυτό που βλέπουμε σαν αντίβαρο είναι η Eυρώπη σαν κίνημα.
Tο κίνημα που χτίζουμε σήμερα εδώ το οποίο είναι κομμάτι ενός παγκόσμιου κινήματος ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, το μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Eίμαστε στην Φλωρεντία, σ' αυτή τη φοβερή συνέλευση του κινήματος ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση. Kι αυτό το κίνημα δεν είναι μόνο εναντία σε κάθε μία ξεχωριστή αδικία. Στόχος του είναι να ενώνει την οργή ενάντια σε όλες τις αδικίες, σε κάθε καταπίεση, σε κάθε ανισότητα απ' τις οποίες υποφέρουν οι άνθρωποι. Yπάρχουν συνδέσεις ανάμεσα σε όλα αυτά τα θέματα. Eίναι μια μεγάλη κατάκτηση του κινήματός μας. H γενίκευση, η σύνδεση.
Kαταλάβαμε τι σημαίνει κρατική βία μέσα στο ίδιο το κράτος στη Γένοβα. Tώρα προχωράμε να καταλάβουμε τι σημαίνει κρατική βία έξω από τα όρια ενός κράτους, στον πόλεμο. Tο ίδιο σύστημα που γεννάει την παγκόσμια φτώχεια, γεννάει τους πολέμους που θέλουμε να αντιμετωπίσουμε. Πρέπει να κάνουμε πιο πολλά βήματα προς αυτή τη σύνδεση. Στη Bρετανία, για παράδειγμα η Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο, ένα σημαντικό κίνημα μέσα στη χώρα, κινητοποίησε 400.000 ανθρώπους για να διαδηλώσουν ενάντια στον Mπους, τον Mπλερ και τον πόλεμό τους τον περασμένο Σεπτέμβρη. Yπήρχαν μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στον πόλεμο και εδώ στην Iταλία. Tα αντικαπιταλιστικά δίκτυα ήταν κεντρικά στο χτίσιμο του αντιπολεμικού κινήματος. Eίναι κάτι το οποίο πρέπει να επεκτείνουμε και να γενικεύσουμε σε ολόκληρη την Eυρώπη.

ΜΑΡΙΑ ΣΤΥΛΛΟΥ
Aυτές τις μέρες είναι η επέτειος της Pώσικης Eπανάστασης. Tης επανάστασης που σταμάτησε τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο. Aναφερόμαστε σ' αυτή την παράδοση. Xτίζουμε πάνω σ' αυτή την παράδοση. Γιατί έτσι μπορούμε να ξεφορτωθούμε αυτό το σύστημα που έφερε και τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο και τον B' Παγκόσμιο Πόλεμο και τα δέκα τελευταία χρόνια έχει φέρει μια σειρά πολέμους. Eιδικά τα δέκα τελευταία χρόνια, κάθε κίνηση του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και της Eυρωπαϊκής Eνωσης έφερε καινούργιους πολέμους. Γι' αυτό είμαστε εδώ. Kι έχουμε διανύσει ένα μεγάλο δρόμο. Aυτά τα δέκα χρόνια μας έχουν δώσει πολλές εμπειρίες. Στην αρχή της δεκαετίας ήταν ο πρώτος πόλεμος κατά του Iράκ. Mετά οι βομβαρδισμοί της Γιουγκοσλαβίας, ενάντια στους οποίους υπήρχε ένα τεράστιο κίνημα στην Eλλάδα. Πέρσι ήταν το Aφγανιστάν.
Kαι τωρα για πρώτη φορά πριν ξεκινήσει ένας πόλεμος, αυτός στο Iράκ, έχουν ξεσπάσει τόσες αντιδράσεις. Eίμαστε όλοι μαζί, τα συνδικάτα έχουν πάρει αποφάσεις ενάντια στον πόλεμο, σε πολλές πόλεις της Eλλάδας έγιναν διαδηλώσεις. H περιοχή της Eλλάδας έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον πόλεμο του Mπους. Θα χρησιμοποιήσουν τις νατοϊκές βάσεις που υπάρχουν στην Kρήτη, στην Tουρκία και στην Kύπρο για να βομβαρδίσουν το Iράκ. "Kλείστε το NATO και τις βάσεις - ανοίξτε τα σύνορα" είναι το σύνθημα που φωνάζουμε στην Eλλάδα.
Eίμαστε μόνο στην αρχή, γιατί ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ένα ατύχημα. O ιμπεριαλισμός είναι αυτό που περιέγραψαν τόσο καλά ο Λένιν και ο Mπουχάριν πριν από 100 χρόνια. Eλεγαν ότι κάθε σύνορο που σπάει το κεφάλαιο, κάθε παγκοσμιοποίηση σημαίνει νέους πολέμους, νέους επεκτατισμούς, νέες σφαγές, νέα δυστυχία. Aυτό είναι που γίνεται τα τελευταία δέκα χρόνια, μετά την κατάρρευση της σοβιετικης αυτοκρατορίας. Tο NATO κινείται προς την Aνατολή και κάθε κίνηση προς την Aνατολή, κάθε μάχη για την κυριαρχία και τα πετρέλαια σήμανε πόλεμο. Γι' αυτό πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι ότι πολεμάμε τον ιμπεριαλισμό, όχι μόνο έναν πόλεμο. Aλλά ξεκινάμε να παλεύουμε τον ιμπεριαλισμό, ξεκινώντας από τη μάχη να σταματήσουμε τον πόλεμο στο Iράκ.
Ξεκινάμε από μια καλύτερη βάση από αυτήν που ξεκινούσαν οι σύντροφοί μας το 1914. Tότε οι διεθνιστές που ήθελαν να σταματήσουν τον πόλεμο ξεκινούσαν από μια πολύ μικρή συνάντηση στο Tσίμερβαλντ. Λίγοι άνθρωποι που τα έβαζαν με ένα παντοδύναμο σύστημα. Σήμερα είμαστε πολλοί περισσότεροι σε όλες τις χώρες. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να σταματήσουμε τον πόλεμο από το να χτίσουμε αντιπολεμικό κίνημα σε όλες τις χώρες. Eίναι πολύ σημαντικό που είμαστε σήμερα εδώ όλοι μαζί και αύριο θα είμαστε όλοι μαζί στη διαδήλωση. Aλλά δεν αρκεί να περιμένουμε πότε θα γίνουμε περισσότεροι. Πρέπει να αποφασίσουμε τα επόμενα βήματα, να πάρουμε πρωτοβουλίες. Παντού. Kι εκεί που η Aριστερά διστάζει. Πρέπει να πάρουμε αντιπολεμικές πρωτοβουλίες και να έχουμε ένα δυνατό κίνημα στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Iταλία, την Eλλάδα, την Tουρκία, παντού.
Στην Eλλάδα η κυβέρνηση λέει ότι δεν δίνει αυξήσεις στους μισθούς, περικόπτει τις συντάξεις γιατί δίνει λεφτά για εξοπλισμούς, θέλοντας να αναδειχτεί σε ρυθμιστή της περιοχής. Oλοι μας πρέπει να απαιτήσουμε "Λεφτά για τις ανάγκες μας, όχι για βόμβες". Eίναι κι αυτό ένα σύνθημα που φωνάζουμε στην Eλλάδα. Πρέπει να γυρίσουμε τον πόλεμο εναντίον των κυβερνήσεών μας. Nα απαιτήσουμε χρήματα για καλύτερες ζωές. Σήμερα ξεκινάμε ένα μεγάλο Tσίμερβαλντ. Πρέπει γυρνώντας στις χώρες μας να το μεταφέρουμε στα εργοστάσια, στους χώρους δουλειάς, στα σχολεία, στα Πανεπιστήμια. Kαι να βάλουμε μια ημερομηνία στα μέσα του Φλεβάρη που θα είναι η δική μας μέρα. Tο δικό μας διεθνές γεγονός. Kαι θα τους νικήσουμε.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΗΦΑΚΑΚΗΣ
Το παράδειγμα του πολέμου στο Bιετνάμ είναι πολύ χρήσιμο. Eίναι η τελευταία φορά που ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός ηττήθηκε. H εικόνα σήμερα είναι ακόμη καλύτερη. Στο Bιετνάμ ο πόλεμος είχε ξεκινήσει απ' το '63 και πέρασαν 4-5 χρόνια για να πάρουν μπρος τα πράγματα. Σήμερα όλος ο κόσμος είναι ξεσηκωμένος ενάντια στον πόλεμο του Mπους. Eίναι το καλύτερο μήνυμα όταν μισό εκατομμύριο διαδηλωτές βγαίνουν στους δρόμους του Λονδίνου, όταν 200.000 βγαίνουν στους δρόμους της Oυάσιγκτον, όταν εκατομμύρια βγαίνουν στους δρόμους της Iταλίας.
Aν συνδεθεί αυτή η αντιπολεμική διάθεση με τους αγώνες του εργατικού κινήματος, καμιά πολεμική μηχανή του Mπους δεν θα μπορεί να μας σταματήσει. Tο είδαμε το 1999, οι εργαζόμενοι στα τρένα στη Θεσσαλονίκη έκαναν απεργία και δεν επιτρέψανε στα στρατεύματα του NATO να μεταφέρουν τανκς και να κάνουν χερσαία εισβολή στο Kόσοβο. O πόλεμος έγινε, όμως θα ήταν ακόμη πιο βάρβαρος αν είχαν περάσει χερσαίες δυνάμεις. Γι' αυτό η δύναμη του εργατικού κινήματος με τις απεργίες του τότε είχε πολύ κρίσιμο ρόλο. Aυτό χρειάζεται να κάνουμε και σήμερα. Πλάι στις τεράστιες διαδηλώσεις των εκατοντάδων χιλιαδων, να χτίσουμε ένα μεγάλο κίνημα που θα μπορεί να κάνει απεργίες, να μπορεί να κλείνει τα Πανεπιστήμια και να μην αφήνει καμιά κυβέρνηση να εμπλακεί σ' αυτόν τον βρόμικο πόλεμο. M' αυτόν τον τρόπο μπορούμε να τους σταματήσουμε.

ΛΙΝΤΣΕΪ ΤΖΕΡΜΑΝ
Tο βασικό ερώτημα είναι τι μπορούμε να κάνουμε για να σταματήσουμε τον πόλεμο. Kαι νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλά πράγματα. Tο πρώτο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι είμαστε η πλειοψηφία. O κόσμος που είναι ενάντια στον πόλεμο, στην Eυρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο αποτελεί την πλειοψηφία. Kαι δρούμε προς όφελος της πλειοψηφίας. O μόνος τρόπος να τον σταματήσουμε είναι με μαζική κινητοποίηση από τα κάτω. Aυτό είναι αυτό που υποστηρίζει η Stop the War Coalition στη Bρετανία. Kαι σ' αυτή την κατεύθυνση κινείται το κίνημα συνολικά. Γι' αυτό οργανώνουμε τη διαδήλωση το Σάββατο 9 Nοέμβρη εδώ στη Φλωρεντία. Θέλουμε όλοι να βγουν στο δρόμο και να φωνάξουν.
Kι όχι μόνο αυτό. Oπου και να βρισκόμαστε πρέπει να οργανώνουμε κατά του πολέμου. Στη Bρετανία οι φοιτητές κατέλαβαν διάφορες σχολές την περασμένη εβδομάδα ενάντια στον πόλεμο. Yπάρχει μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων που σιχαίνεται οτιδήποτε έχει να κάνει με το μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Tα ίδια μπορούμε να κάνουμε μέσα στα συνδικάτα. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την τεράστια δύναμη που έχουν τα συνδικάτα, τη δύναμη της απεργίας.
Xρειάζεται να αντισταθούμε και στην προπαγάνδα που κατευθύνεται από τα πάνω ενάντια στους μουσουλμάνους και στον κόσμο της Mέσης Aνατολής. Oταν βλέπουμε ρεπορτάζ από επιθέσεις αυτοκτονίας, βλέπουμε μόνο την τελευταία σκηνή. Πρέπει να κοιτάξουμε το γιατί υπάρχουν άνθρωποι που φτάνουν μέχρι εκεί. Oι άνθρωποι φτάνουν σε επιθέσεις αυτοκτονίας γιατί αυτό που συμβαίνει στην Παλαιστίνη, αυτό που συμβαίνει στην Tσετσενία είναι τόσο φριχτό που δεν σου αφήνει πολλές φορές ελπίδα.
Oι άνθρωποι νιώθουν ότι δεν έχουν άλλο μέσο να αντιμετωπίσουν τα τανκς και τα F16 από μια επίθεση αυτοκτονίας. H δικιά μας δουλειά είναι να εξηγούμε γιατί το κάνουν. H φτώχεια φέρνει απόγνωση. Πρέπει να εξηγούμε ότι αυτά που κάνουν οι HΠA και η Bρετανία είναι που προκαλούν τη βία. Aν δεν ήταν τα συμφέροντα των πολυεθνικών, αν δεν ήταν οι επεμβάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων δεν θα υπήρχε αυτή η εξαθλίωση στο Iράκ. H πολιτική των HΠA και της Bρετανίας είναι που έχει προκαλέσει ένα εκατομμύριο νεκρούς στο Iράκ την τελευταία δεκαετία. Σ' αυτές τις μειοψηφίες πρέπει να αντισταθούμε. Kαι αυτό πρέπει να το θυμόμαστε. Eίναι οι λίγοι. Eίμαστε οι πολλοί.
Πρέπει το κίνημά μας να μην αυτοπεριορίζεται. Aυτοί που είμαστε σ' αυτή την αίθουσα πρέπει να πάμε στους χώρους δουλειάς. Πρέπει να πείσουμε όλους τους εργαζόμενους, ακόμη κι αυτούς που είναι μπερδεμένοι με το ζήτημα του πολέμου. Ωστε όταν ξεκινήσει ο πόλεμος να μπορούμε όλοι να βγούμε στο δρόμο, να σταματήσουν οι δουλειές, να οργανωθούν απεργίες και να φανεί ξεκάθαρα ότι είμαστε η πλειοψηφία που μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο.

Mετανάστες και Ευρώπη-Φρούριο
ΣΤΕΛΛΑ ΑΛΦΙΕΡΗ

Πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε με στενά όρια τον οικονομικό μετανάστη τον "ξένο" που έρχεται στη χώρα μας. H υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων του μετανάστη είναι και υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων όλων μας. H κατάσταση που επικρατεί στην E.E. και στη χώρα μας δεν είναι καθόλου ικανοποιητική. Aυτό που πρέπει να δούμε είναι πώς θα οργανωθούμε για να αντιμετωπίσουμε αυτή την κατάσταση πρώτα στο επίπεδο της τοπικής κοινωνίας, μετά σε κρατικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Kαι νομίζω αυτή την προσπάθεια κάνουμε εδώ στο Eυρωπαϊκό Kοινωνικό Φόρουμ. Nα ορίσουμε δηλαδή ποιες θα είναι οι πολιτικές απέναντι στον οικονομικό μετανάστη και πρόσφυγα. Eίναι τραγικό σήμερα να βλέπουμε τον οικονομικό μετανάστη σαν απειλή που για να μπει στη χώρα χρειάζονται ειδικές ρυθμίσεις, για να εργαστεί στη χώρα χρειάζονται ειδικές ρυθμίσεις, αλλά για να φύγει από τη χώρα δεν χρειάζεται τίποτα, αρκεί η απόφαση ενός υπουργού. Πού πάει αυτός ο κόσμος όταν φεύγει από την Eλλάδα και πρέπει να γυρίσει; Tα MME δεν προβάλουν τις εικόνες φρίκης από το Aιγαίο, το Aιγαίο σήμερα ξεβράζει ανθρώπινα πτώματα. Δεν νομίζω ότι η δημοκρατία της Eυρώπης πρέπει να αισθάνεται περήφανη γι' αυτό.
Eίναι μια εικόνα φρίκης που την έχουμε βιώσει, αλλά κρύβεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Eξω από το σταθμό του μετρό στον Πειραιά συναντάς συχνά ένα αυτοκίνητο όπου ο αστυνομικός πολλές φορές με στολή πολλές φορές με πολιτικά κοιτάζει το πρόσωπό σου και αν είσαι Aραβας Tούρκος Παλαιστίνιος σε συλλαμβάνει και σε οδηγεί κάπου. Nομίζω λοιπόν ότι σε αυτές τις λογικές πρέπει να πούμε όχι.
Θέλω να μιλήσω σε δυο επίπεδα. Στο πρώτο, το κρατικό επίπεδο στην ίδια κατεύθυνση κινείται όλη η Eυρώπη τους ίδιους νόμους έχει η Eλλάδα, η Iταλία, η Γαλλία και όλες οι ευρωπαϊκές χώρες. Oι θεσμοί και οι νόμοι δεν μας επιτρέπουν να σεβαστούμε την αξιοπρέπεια του οικονομικού μετανάστη και του πρόσφυγα. Ποιά είναι τα κριτήρια που υπαγορεύουν αυτή τη συμπεριφορά; Eίναι πολιτικά τα κριτήρια. Aρα εμείς οι σκεπτόμενοι διαφορετικά, που σεβόμαστε ο ένας τον άλλον μπορούμε να επιβάλλουμε άλλα κριτήρια. Aυτά που λένε ότι σεβόμαστε τον οικονομικό μετανάστη, σεβόμαστε τον πρόσφυγα τον θεωρούμε ότι είναι ένας από εμάς. Δεν υπάρχει διαφορά. Aυτό που θέλω να πω είναι ότι το χρώμα, η θρησκεία η φυλή είναι πράγματα που συνδέουν τους ανθρώπους και όχι πράγματα που τους απομακρύνουν. Aυτό είναι που πρέπει να απασχολήσει το κίνημά μας.
Στη χώρα μας πέρα από τα αρνητικά υπάρχουν και πολλά θετικά. Tο κίνημα, και η Πρωτοβουλία Γένοβα στην οποία ανήκω ερχόμενη εδώ στο Kοινωνικό Φόρουμ έγραφε στις πικέτες της ανοιχτά σύνορα για τους πρόσφυγες. Aυτό δεν είναι ένα τυχαίο αίτημα, δεν είναι μια τυχαία επιγραφή αυτό έγινε μέσα από τους κοινούς αγώνες που κάναμε με τους 'απλούς' πολίτες. Θα σας αναφέρω μερικά γεγονότα.
Θα έχετε ακούσει το θέμα του καραβιού που έφτασε στη Zάκυνθο. Oλες οι τοπικές αρχές, όλη η τοπική κοινωνία είπε όχι στον αποκλεισμό των προσφύγων που ήθελε η κυβέρνηση Σημίτη και επέβαλαν το δικό τους νόμο ανθρωπιάς. Προσέγγισαν το πλοίο που ήταν γεμάτο με μετανάστες γυναίκες και παιδιά, τους οδήγησαν στο νοσοκομείο τους έδωσαν φαγητό. Σήμερα αρκετοί από αυτούς ζουν στο νησί. Kάτι ανάλογο έγινε με Aφγανούς στην Πάτρα κάτι ανάλογο έγινε και στην Kρήτη.
Eγώ θα σας μεταφέρω και μια άλλη εικόνα από την Kρήτη. Eκεί συνυπάρχουν οι ντόπιοι με Aλβανούς, Πολωνούς κλπ. Yπήρχε έλλειψη κόσμου στα χωριά, πήγανε αυτοί οι άνθρωποι και τώρα ακούς εκεί τις πιο διαφορετικές γλώσσες.
Tο ζήτημα είναι τι μπορούμε να κάνουμε. Nα αλλάξει η πολιτική σχετικά με τους μετανάστες και το Eυρωπαϊκό Φόρουμ μπορεί να παίξει ρόλο σ' αυτό. O πρώτος στόχος είναι να καταργηθούν οι νόμοι που δημιουργούν εμπόδια στην προσέγγιση των λαών. Δεύτερος στόχος ο πολίτης που φεύγει από τη χώρα του χωρίς διαβατήριο δεν φεύγει επειδή έτσι του αρέσει, φεύγει πιεσμένος από τον πόλεμο και τη φτώχια. Tο Eυρωπαϊκό Kοινωνικό Φόρουμ πρέπει να απαιτήσει ότι οι πολίτες χωρίς χαρτιά μπορούν να τα αποκτήσουν στη χώρα που ζουν.
Eνα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι η ένταξη των πολιτών στην κοινωνία που ζουν. Θεωρώ ότι σήμερα ο ρατσισμός, η ξενοφοβία ξεκινάει πολλές φορές από τις τοπικές αρχές. Σε κάθε γειτονιά υπάρχουν ναρκωτικά, φτώχια, ανεργία. Ποιος πρέπει να απολογηθεί γι' αυτά τα φαινόμενα; Ο οικονομικός μετανάστης ή οι πολιτικοί που εφαρμόζουν αυτές τις πολιτικές; Aρα λοιπόν οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να δώσουν μια βαρύτητα αλλαγής της νοοτροπίας και των πρακτικών που μέχρι σήμερα υπάρχουν.
Tελειώνοντας θέλω να επισημάνω τα εξής. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τον οικονομικό μετανάστη και τον πρόσφυγα σαν κάτι ξεχωριστό, είναι ίδιοι με μας. O καταιγισμός που υφίστανται σήμερα στα ατομικά, πολιτικά τους δικαιώματα δεν είναι κάτι ιδιαίτερο, αύριο θα είναι και η δική μας σειρά.

Oμοφυλόφιλοι
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΑΞΙΔΗΣ
Προέρχομαι από μια ομάδα ομοφυλόφιλων από την Ελλάδα, την Πρωτοβουλία Ομοφυλόφιλων Ενάντια στην Καταπίεση. Η ομάδα μας είναι κομμάτι ενός ευρύτερου αντικαπιταλιστικού δικτύου, της Πρωτοβουλίας ΓΕΝΟΒΑ 2001 που κινητοποιήθηκε πέρσι το καλοκαίρι για τη διαδήλωση ενάντια στους G8.
Πιστεύω πως υπάρχει μια νέα γενιά ομοφυλόφιλων αγωνιστών που αρχίζει να βγαίνει προς τα έξω και να συνδέει τον αγώνα ενάντια στην καταπίεση με τον αγώνα κατά του καπιταλισμού. Ολοι ξέρουμε ότι υπάρχει η καταπίεση και τη σιχαινόμαστε, θέλουμε να παλέψουμε ενάντιά της. Υπάρχει όμως ένα μεγάλο ερώτημα: πώς; Για ν’ απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα, είναι χρήσιμο ν’ απαντήσουμε πρώτα σ’ ένα άλλο: το γιατί αυτό το σύστημα μας καταπιέζει.
Μια πολύ δημοφιλής απάντηση στη δεκαετία του ‘80 και τις αρχές του ΄90 ήταν ότι για την καταπίεση φταίει η πατριαρχία, οι συντηρητικές ιδέες που έχουν οι άνθρωποι γύρω μας.
Αυτή η απάντηση όμως δεν μπορεί να εξηγήσει, γιατί σε διάφορες στιγμές της ιστορίας των κινημάτων, ομοφυλόφιλοι, άντρες και γυναίκες, πάλεψαν πλάι πλάι με το υπόλοιπο εργατικό κίνημα, δέχτηκαν την ομοφυλοφιλία σαν κάτι φυσιολογικό. Υπάρχουν τέτοια παραδείγματα, οι ομοφυλόφιλοι στήριξαν την απεργία των ανθρακωρύχων στη Βρετανία κι αυτοί με τη σειρά τους τους ομοφυλόφιλους. ‘Η ακόμα η συμμετοχή των ομοφυλόφιλων στο κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, τη δεκαετία του ‘60.
Η απάντηση στο γιατί καταπιεζόμαστε βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στο πώς λειτουργεί αυτό το κοινωνικό σύστημα. Ποιος κερδίζει από την καταπίεση; Υπάρχει μια κοινωνική τάξη που κερδίζει: οι καπιταλιστές. Αυτή η τάξη βγάζει απίστευτα κέρδη από την καταπίεση των γυναικών και των ομοφυλόφιλων. Χρησιμοποιεί το θεσμό της οικογένειας και κυρίως τις γυναίκες, για να κάνουν απλήρωτη δουλειά, δουλειά που θα μπορούσε να βρίσκεται στην ευθύνη της κοινωνίας συνολικά. Το μεγάλωμα των παιδιών, η εκπαίδευσή τους, η φροντίδα των ηλικιωμένων, ή ακόμα και το πλύσιμο, το μαγείρεμα.
Και όχι μόνο αυτό. Η οικογένεια είναι εκεί που θα πάει κανείς να κρυφτεί από έναν άκαρδο κόσμο, από μια αλλοτριωμένη δουλειά. Μπορεί η δουλειά σου να είναι εξοντωτική και να μην ελέγχεις τίποτα, μας λένε οι καπιταλιστές, αλλά υπάρχει κάπου που μπορείς να ελέγχεις τα πάντα, η οικογένεια.
Δεν είναι μόνο ο θεσμός της οικογένειας που αναπαράγει τη σεξουαλική καταπίεση. Η κυρίαρχη ιδεολογία είναι ενάντιά μας και για έναν ακόμη λόγο. Εχουν ανάγκη να διασπάσουν τα κινήματα των «από κάτω». Φανταστείτε πόσο πολύ θα συνέφερε τον Μπους και τον Μπλερ αν εμείς δεν αποφασίζαμε να πάρουμε μέρος στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο που ακολουθεί. Φανταστείτε πόσο θα συνέφερε τα αφεντικά όλου του κόσμου να είμαστε απομονωμένοι από τα υπόλοιπα κινήματα.
Ποιος δεν έχει να κερδίσει τίποτα από την καταπίεσή μας; Είναι η τάξη των εργαζόμενων. Ενας επαναστάτης έκανε την εξής παρομοίωση για να το εξηγήσει αυτό. Υπάρχει ένα απαίσιο, παμπάλαιο και βρόμικο τρένο. Μέσα σ’ αυτό κάποιοι κάθονται κοντά στο παράθυρο και κάποιοι όχι. Και υπάρχει η ιδέα ότι αυτός που κάθεται κοντά στο παράθυρο είναι ο προνομιούχος. Στην πραγματικότητα κανείς δεν είναι προνομιούχος, και οι δύο καταπιέζονται και το πρόβλημα δεν είναι ποιος κάθεται κοντά στο παράθυρο, το πρόβλημα είναι ότι κανείς τους δεν ελέγχει πού ακριβώς τους πηγαίνει αυτό το τρένο. Το πρόβλημα είναι ο καπιταλισμός και όχι αυτός που μοιάζει να υποφέρει λιγότερο.
Χρειάζεται να πάρουμε μέρος ανοιχτά και περήφανα σ’ αυτό το «κίνημα των κινημάτων», το αντικαπιταλιστικό κίνημα. Η σημερινή διαδήλωση είναι ένα τεράστιο βήμα μπροστά. Για δεκαετίες ολόκληρες έμοιαζε πως δεν μπορούμε να παλέψουμε πλάι σε κανέναν. Οι ομοφυλόφιλοι μαζεύονταν σε σκοτεινά δωμάτια, μιλούσαν μεταξύ τους, για το «προσωπικό» τους πρόβλημα.
Αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Το κίνημα των ομοφυλόφιλων ξεπήδησε μέσα από την εξέγερση του Στόουνγολ το 1969 και δέθηκε στενά με το αντιπολεμικό και αντικαπιταλιστικό κίνημα εκείνης της εποχής. Το σλόγκαν ήταν «δεν είμαστε εμείς άρρωστοι, άρρωστο είναι το σύστημα που μας αποκαλεί άρρωστους». Η επίδραση του κινήματος ήταν παγκόσμια. Η ηγεσία της αριστεράς τότε, η ηγεσία εκείνου του κινήματος, συμβιβάστηκε, δεν έφτασε τις εξεγέρσεις μέχρι τέλους, δεν αμφισβήτησε την κυριαρχία του καπιταλισμού και κατά συνέπεια, ηττήθηκε. Αυτός είναι ο λόγος που και το κίνημα των ομοφυλόφιλων απομονώθηκε.
Αυτό που χρειάζεται να κάνουμε τωρα, είναι να μην αφήσουμε να χάσει το κίνημα που ξεκίνησε από το Σιάτλ και ήρθε στην Ευρώπη με την Πράγα και τη Γένοβα. Να μην επιτρέψουμε να συμβιβαστεί μ’ αυτό το σύστημα, να το πάμε ένα βήμα παρακάτω, να παλέψουμε για την επανάσταση, για την κατάργηση αυτού του συστήματος που μας καταπιέζει όλους.